Ik denk dat de meeste van ons ergens best weten dat eindeloos scrollen ons niet echt helpt. Ik merk dat bij mezelf en ook bij de vrouwen die meedoen met de challenge Offline & Opladen. We weten dat een wandeling ons waarschijnlijk meer rust geeft. Dat een goed gesprek meer vervulling brengt. Dat bidden, schrijven of even naar buiten gaan ons vaak beter doet dan nog twintig minuten op Instagram.
En toch blijven we scrollen.
Waarom eigenlijk?
Lange tijd dacht ik dat het een disciplineprobleem was. Dat ik gewoon sterker moest zijn. Meer zelfcontrole moest hebben.
Mijn telefoon vaker moest wegleggen. Maar inmiddels denk ik dat er vaak iets anders speelt.
Je gedrag heeft een reden
Veel van ons gedrag probeert een behoefte te vervullen. Ook gedrag waar we later spijt van hebben.
Scrollen geeft:
- Afleiding
- Verdoving
- Ontspanning
- Verbinding
- Prikkeling
Al is het maar voor even. Daarom is de vraag vaak niet:
"Waarom scrol ik nu weer?" Maar: "Wat probeert dit gedrag voor mij op te lossen?"
Misschien ben je niet op zoek naar Instagram. Misschien ben je op zoek naar rust. Of afleiding van een volle dag.
Misschien ben je moe. Of voel je je eenzaam.
Misschien wil je even niet nadenken over iets wat aandacht vraagt.
Een moeilijk gesprek, teleurstelling, falen of onzekerheid.
Veel hiervan gebeurd niet bewust maar je systeem zoekt automatisch een uitweg. En tegenwoordig ligt die uitweg letterlijk binnen handbereik.
Als je zenuwstelsel in de overlevingsstand staat
Wat we vaak vergeten, is dat niet al ons gedrag bewust gekozen wordt. Wanneer we langdurig stress ervaren, overprikkeld zijn of emotioneel uitgeput raken, schakelt ons zenuwstelsel soms over naar een overlevingsmodus.
Vecht. Vlucht. Of bevries.
En juist die laatste herkennen veel mensen niet. Freeze ziet er namelijk niet altijd uit als stil op de bank zitten. Soms ziet freeze eruit als eindeloos scrollen. Niet echt ontspannen. Je soort van in een bubbel voelen, onthecht. Je voelt je niet in staat om in beweging te komen. Te blijven hangen in een soort waas. Alsof je wel weet wat goed voor je zou zijn, maar je de energie niet kunt vinden ernaar te handelen.
Daarom werkt schuldgevoel meestal niet.
Als je jezelf vervolgens verwijt dat je "weer te veel hebt gescrold", mis je vaak wat eronder zit. Want schuldgevoel lost de behoefte niet op. Het vertelt je alleen dat je iets fout hebt gedaan. Terwijl nieuwsgierigheid veel verder brengt.
- Wat voel ik eigenlijk?
- Waar verlang ik naar?
- Wat probeer ik te vermijden?
- Waar heb ik behoefte aan?
Misschien heb je niet meer discipline nodig
Misschien heb je niet meer discipline nodig maar juist meer verbinding. Met je hart, je lichaam, met God. Met wat er werkelijk in je leeft. Vaak ontstaat verandering niet op het moment dat we harder voor onszelf worden maar juist wanneer we eerlijk durven kijken naar wat er onder ons gedrag schuilgaat.
Veel mensen denken dat de oplossing is om hun telefoon weg te leggen. Maar als scrollen een behoefte vervult, ontstaat er vaak gewoon een nieuw probleem als je hem weglegt zonder verder te kijken. Je neemt de afleiding weg, maar de vermoeidheid, eenzaamheid, stress of onrust blijft aanwezig. Daarom hoeft de eerste stap niet te zijn dat je níet gaat scrollen. De eerste stap is vertragen. Merk op wat er gebeurt op het moment dat je naar je telefoon wilt grijpen.
- Ben je moe?
- Overprikkeld?
- Verdrietig?
- Verveeld?
- Heb je behoefte aan contact?
Probeer eens nieuwsgierig te kijken naar jezelf, om jezelf te begrijpen.
Kies vervolgens een alternatief dat aansluit bij de behoefte
Dat is waar veel adviezen de mist in gaan. Want als je behoefte hebt aan rust, helpt een wandeling misschien. Maar als je behoefte hebt aan verbinding, is een wandeling niet altijd het antwoord. Dan helpt het misschien meer om iemand te bellen. Of een spraakbericht te sturen. Of een gesprek aan te gaan dat je uitstelt. Als je behoefte hebt aan ontprikkeling, kan stilte helpen. Als je behoefte hebt aan troost, misschien gebed, muziek of een kop thee met een vriendin.
De vraag is dus niet alleen: "Hoe stop ik met scrollen?" Maar: "Wat probeer ik eigenlijk te krijgen van het scrollen?"
Misschien hoef je niet direct je schermtijd drastisch te verlagen. Ik denk dat schermtijd met iets veel kleiners start: dat je één keer per dag stilstaat voordat je automatisch een app opent. Dat je jezelf afvraagt: Wat heb ik nu eigenlijk nodig? En dat je vervolgens kiest voor iets wat die behoefte werkelijk voedt.
Dit hoeft niet perfect of altijd 'goed' te gaan. Maar stap voor stap oefenen om meer aanwezig te zijn in je eigen leven.
Want uiteindelijk gaat het misschien niet alleen over minder scrollen. Maar over weer leren voelen wat er in je leeft. Ruimte maken voor wat aandacht vraagt. En ontdekken dat onder de afleiding soms precies datgene zit waar je eigenlijk naar verlangt.
En jij? Wat merk jij dat je vaak zoekt op het moment dat je automatisch gaat scrollen?
Reactie plaatsen
Reacties